استاندارد لباس کار جوشکاری

در شغل پرخطری مثل جوشکاری، ایمنی حرف اول را می زند و یکی از مهم‌ترین ابزارهای حفاظت فردی، لباس کار جوشکاری کاملا استاندارد است. این لباس ها باید در برابر شعله، گرما و پاشش فلزات مذاب مقاومت بالایی داشته باشند. استاندارد لباس کار جوشکاری مثل ISO 11611:2015 برای همین منظور طراحی شده است تا حداقل الزامات ایمنی لباس جوشکاری را مشخص کند. البته حفاظت کامل فقط به لباس محدود نمی‌شود و استفاده از تجهیزات ایمنی دیگر مانند دستکش، کفش و محافظ صورت هم ضروری است.

معرفی مهم ترین استاندارد های بین المللی لباس کار جوشکاری

جوشکاری جزو مشاغلی است که همیشه با خطراتی مثل شعله، جرقه، فلزات داغ و دودهای سمی همراه است؛ به همین دلیل، استفاده از لباس های کار استاندارد و دارای گواهینامه های معتبر، نقش بسیار مهمی در حفظ ایمنی فرد جوشکار دارد. در این زمینه، چند استاندارد بین المللی وجود دارند که هر کدام بخشی از الزامات ایمنی مربوط به لباس جوشکاری را تعریف می کنند.

استاندارد EN ISO 11611 | مبنای طراحی لباس کار جوشکاری

این استاندارد لباس کار جوشکاری یکی از مهم ترین منابع برای طراحی و تولید لباس های محافظ جوشکاری است. هدف اصلی آن، تعریف حداقل الزامات ایمنی برای لباس هایی است که افراد را در برابر خطراتی مانند شعله، جرقه، پاشش فلز مذاب و تشعشعات حرارتی محافظت می کنند. استفاده از لباس هایی که مطابق با این استاندارد تولید شده اند، برای حفظ ایمنی در محیط های پرریسک الزامی است.

طبقه بندی استاندارد EN ISO 11611 به دو کلاس حفاظتی

لباس های جوشکاری از جمله لباس کار دو تکه طبق این استاندارد به دو کلاس ایمنی تقسیم می شوند. کلاس 1 برای فعالیت هایی با میزان کم پاشش فلز یا شعله طراحی شده است، در حالی که کلاس 2 سطح محافظت بالاتری دارد و برای شرایطی با پاشش بیشتر فلزات داغ یا خطرات حرارتی شدیدتر مناسب است. انتخاب کلاس مناسب باید بر اساس نوع عملیات جوشکاری و میزان ریسک محیط کار انجام شود.

الزامات فنی در استاندارد EN ISO 11611

لباس هایی که موفق به دریافت این استاندارد می شوند، باید از آزمون های مختلفی مانند مقاومت در برابر گرمای تابشی، گسترش شعله، پاشش فلز مذاب، مقاومت پارگی و رسانایی الکتریکی عبور کرده باشند. این آزمون ها به منظور اطمینان از عملکرد مؤثر لباس در شرایط کاری واقعی طراحی شده اند و ایمنی فرد را در سطح قابل قبولی تضمین می کنند.

استاندارد EN ISO 15011-4 | بررسی ایمنی گازهای تولیدشده در جوشکاری

این استاندارد گازهای منتشرشده هنگام جوشکاری فلزات را از نظر میزان سمیت و خطر ارزیابی می‌کند. هدف از تدوین این استاندارد، کاهش ریسک های ناشی از تنفس گازهای مضر در محل کار و ایجاد محیطی ایمن تر برای اپراتور است.

استاندارد EN 15012-1 | الزامات فنی تجهیزات فیلتر هوا

این استاندارد به بررسی عملکرد و کیفیت تجهیزات تصفیه هوا در محیط های جوشکاری می پردازد. تجهیزات فیلتر هوا باید قادر باشند ذرات و گازهای مضر را از محیط حذف کرده و از ورود آنها به دستگاه تنفسی فرد جلوگیری کنند. رعایت این استاندارد در محیط هایی که در آنها تهویه طبیعی کافی وجود ندارد، ضروری است.

الزامات مهم لباس کار جوشکاری

این لباس صنعتی باید مطابق با استاندارد EN ISO 11611 از مواد مقاوم ساخته شده و از جوشکار در برابر جرقه ها و شعله ها محافظت کند. این لباس ها باید آزادی حرکت داشته باشند، جیب ها بسته باشند و خشک نگه داشته شوند.

1. پوشش کامل بدن

برای محافظت از خطرات جوشکاری، باید از روپوش یا ترکیبی از شلوار و پیراهن آستین بلند مطابق با استاندارد EN ISO 11611 کلاس 1 یا 2 استفاده کنید.

2. جنس مناسب لباس

لباس های جوشکاری باید از 100% پنبه یا پشم سنگین با بافت محکم تهیه شوند تا از شما در برابر اشعه ماوراء بنفش، فلز داغ، جرقه ها و شعله های باز محافظت کند.

3. طراحی صحیح لباس

• پیراهن ها باید آستین بلند با سرآستین های دکمه دار و یقه دار داشته باشند تا گردن و مچ دست به خوبی پوشش داده شود.
• پاچه شلوار باید بالای چکمه ها را بپوشاند و سرآستین نداشته باشد تا از جمع شدن جرقه ها جلوگیری شود.

4. چند لایه لباس بپوشید

لباس های اضافی باعث تنظیم دمای بدن و جلوگیری از تعریق می شوند. لباس نباید خیلی تنگ باشد و باید اجازه حرکت راحت را فراهم کند.

5. مراقبت از جیب ها و وسایل داخل لباس

تمام جیب ها باید بسته باشند تا از جمع شدن جرقه ها یا فلز داغ جلوگیری شود. از نگهداری کبریت یا فندک در لباس خود پرهیز کنید.

6. استفاده از پیش بند چرمی

در هنگام ایستادن یا نشستن از پیش بند چرمی برای محافظت از سینه و پهلو استفاده کنید.

7. نگهداری لباس های تمیز و خشک

لباس ها باید عاری از روغن، گریس و آلاینده های قابل اشتعال باشند و کاملاً خشک نگه داشته شوند تا خطر برق گرفتگی کاهش یابد.

8. تعویض لباس های آسیب‌دیده

لباس های فرسوده یا پاره باید فوراً تعویض شوند تا از ایمنی شما محافظت شود.

9. رعایت موارد ایمنی دیگر

• از پارچه های مصنوعی که به شدت می سوزند و ذوب می شوند استفاده نکنید.
• رنگ های تیره از بازتاب نور جلوگیری می کنند و ایمنی شما را افزایش می دهند.

4 نکته مهم برای انتخاب لباس کار جوشکاری استاندارد

انتخاب لباس کار جوشکاری استاندارد نیازمند دقت و توجه به چندین نکته است تا هم ایمنی و هم راحتی جوشکار تضمین شود.

● انتخاب لباس جوشکاری با اندازه مناسب

انتخاب لباس جوشکاری باید به گونه ای باشد که کاملاً متناسب با بدن فرد باشد. لباس های بسیار تنگ یا گشاد می توانند مانع از حرکت آزاد و راحت جوشکار شوند و در نتیجه تمرکز و عملکرد او را تحت تأثیر قرار دهند. لباس مناسب، علاوه بر راحتی، از ایمنی بالایی برخوردار است و به جوشکار این امکان را می دهد که بدون نگرانی از مشکلات حرکتی، وظایف خود را انجام دهد.

● اهمیت سلامت لباس کار جوشکاری

در حین جوشکاری، باید از لباس های سالم و بدون آسیب استفاده شود. لباس کار یکسره به صورت پاره یا آسیب دیده قادر به محافظت مؤثر در برابر جرقه ها و شعله های جوشکاری نیستند و می توانند منجر به حوادث ناگوار شوند. بررسی منظم و تعمیر یا تعویض لباس های آسیب‌دیده از الزامات ایمنی است که جوشکاران باید به آن توجه کنند.

● لباس جوشکاری متناسب با محیط کاری

نوع محیط کاری بر انتخاب لباس جوشکاری تأثیر زیادی دارد. در محیط های سرد، لباس هایی که مقاومت در برابر سرما را دارند و بدن را گرم نگه می دارند، ضروری است. در حالی که در محیط های گرم، انتخاب لباس هایی با تهویه مناسب و جریان هوا می تواند از تعریق بیش از حد جلوگیری کرده و راحتی بیشتری برای جوشکار ایجاد کند.

● مکمل های ضروری لباس جوشکاری

لباس جوشکاری به تنهایی کافی نیست و جوشکاران باید از تجهیزات اضافی برای ایمنی کامل استفاده کنند. دستکش های جوشکاری باید از مواد مقاوم در برابر حرارت ساخته شده باشند تا از دست ها در برابر آسیب های ناشی از جرقه ها و فلزات مذاب محافظت کنند. همچنین، استفاده از عینک های جوشکاری برای حفاظت از چشم ها در برابر اشعه ها و پرتاب ذرات ضروری است.