دلایل استفاده از عینک ایمنی در آزمایشگاه

آزمایشگاه ها در سراسر دنیا به عنوان محیط های خطرناک کاری برای افراد شناخته می شوند، چرا که فعالیت در این قبیل محیط ها همواره با کار با مواد شیمیایی، بیولوژیکی، فیزیکی یا حتی پرتوزا همراه بوده و از همین رو نیز انسان را در خطر جدی آسیب های فیزیکی قرار می دهد. از همین رو شاید بتوان یکی از مهم ترین و در عین حال آسیب پذیرترین بخش های بدن انسان در این گونه محیط را چشم ها دانست. چرا که چشم انسان به علت حساسیت بالا همواره در معرض پاشش مواد، ذرات معلق، اشعه های خطرناک و همچنین بخارات سمی حاصل از مواد شیمیایی قرار دارد و در صورت عدم حفاظت مناسب از آن ممکن است دچار آسیب های جبران ناپذیری گردد.

از این رو اکثر برندهای فعال در زمینه طراحی و تولید تجهیزات ایمنی فردی، اقدام به طراحی و ساخت عینک های مناسب کار در محیط های آزمایشگاهی نموده اند که در بازار ایران با نام عینک ایمنی آزمایشگاهی شناخته می شوند. عینک ایمنی آزمایشگاهی در واقع یکی از تجهیزات حفاظت چشم در محیط های آزمایشگاهی است که در کنار سایر تجهیزاتی چون ماسک های تنفسی، گاگل و شیلد محافظ صورت مورد استفاده قرار می گیرد. استفاده از عینک ایمنی مناسب آزمایشگاه نه تنها یک الزام اساسی در دستورالعمل ها و آیین نامه های ایمنی آزمایشگاه ها بشمار می آید، بلکه نشان دهنده مسئولیت پذیری فردی و حرفه ای افراد یا کارفرمایان می باشد. لذا در ادامه این مقاله از نیوسیف قصد داریم مهم ترین دلایل استفاده از عینک ایمنی در آزمایشگاه را بررسی نموده و یک راهنمایی جامع برای انتخاب عینک ایمنی استاندارد آزمایشگاه ارائه دهیم.

دلایل استفاده از عینک ایمنی در آزمایشگاه

در محیط های آزمایشگاهی که افراد به طور مستمر در معرض مواد شیمیایی و بخارات سمی ناشی از آن ها قرار دارند، استفاده از عینک های ایمنی مناسب آزمایشگاه می تواند تا حد زیادی ایمنی چشم ها را در برابر این عوامل خطرناک محیطی تامین نموده و از بروز آسیب های جدی و جبران ناپذیر جلوگیری بعمل آورد. برخی از مهم ترین دلایل استفاده از عینک ایمنی در آزمایشگاه ها شامل موارد زیر هستند:

1. محافظت از چشم در برابر پاشش مواد شیمیایی

از آنجایی که کار در بسیاری از آزمایشگاه ها همواره با استفاده از موادی همراه است که در صورت تماس با پوست و چشم می توانند آسیب های جدی برای انسان ایجاد کنند، استفاده از عینک های ایمنی می تواند اقدامی پیشگیرانه و منطقی بشمار آید. چرا که این قبیل مواد شیمیایی همچون اسید سولفوریک، اسید نیتریک، هیدروکسید سدیم و برخی محلول های آلی خاصیت خورندگی بالایی داشته و در صورت پاشش حتی یک قطره روی پوست یا داخل چشم فرد می توانند در عرض چند ثانیه سوختگی شدید ایجاد نمایند.

2. جلوگیری از نفوذ ذرات ریز جامد به داخل چشم

به دلیل استفاده از تجهیزاتی چون لوله های آزمایش، بالن ها، ارلن ها و ظروف شیشه ای در آزمایشگاه، همواره افراد مشغول به فعالیت در این محیط ها با خطر پاشش ذرات شیشه ناشی از شکستن این ظرف ها مواجه هستند. در صورت پرتاب ناگهانی شیشه های شکسته یا ذرات ریز واکنش زای داخل ظرف به سمت چشم، ممکن است افراد دچار آسیب های جبران ناپذیر چشمی شوند. لذا توصیه می شود همواره در محیط های آزمایشگاهی به طور پیوسته از عینک ایمنی مناسب استفاده شود.

3. محافظت در برابر بخارات، دود و گازهای تحریک کننده چشم

از آنجایی که برخی از واکنش های شیمیایی می توانند منجر به تولید گازها و بخارات سمی نظیر بخار آمونیاک، گاز کلر دود حاصل از سوختن مواد آلی گردند، توصیه می شود که حتما از عینک مخصوص با قابلیت پوشش کامل اطراف چشم به منظور جلوگیری از سوزش و تحریک چشم استفاده شود. همچنین بمنظور جلوگیری از بخار گرفتگی در چنین محیط هایی بهتر است که از محصولاتی با قابلیت ضد تعریق نظیر عینک ایمنی ضد بخار استفاده شود.

4. جلوگیری از تماس ناخواسته دست آلوده به چشم

استفاده از عینک ایمنی در محیط های آزمایشگاهی که فرد همواره در معرض تماس با مواد آلوده و شیمیایی قرار دارد باعث می شود در صورت تماس ناخودآگاه دست با چشم، مواد شیمیایی، باکتری ها و ذرات مضر این آلودگی ها به چشم منقل نگردند. در واقع وجود عینک ایمنی روی چشم به صورت یک مانع فیزیکی عمل کرده و از تماس مستقیم انگشتان یا دست با چشم جلوگیری نموده و این موضوع باعث جلوگیری از آسیب های سطحی و حتی غیر قابل جبران می شود.

5. حفاظت از چشم در برابر واکنش های ناپایدار

علاوه بر واکنش های برنامه ریزی شده، سری دیگری از آزمایش ها و واکنش های شیمیایی در محیط های آزمایشگاهی موجود هستند که ممکن است به صورت اتفاقی و ناگهانی رخ داده و سلامت افراد و ایمنی چشم آن ها را به شدت مورد خطر قرار دهد. چرا که ممکن است تحت دمای بالا، غلظت اشتباه یا تماس مواد با آلودگی های ناخواسته، انفجارهای کوچکی رخ داده و محلول های خطرناکی با سرعت به محیط پیرامون پرتاب شوند. در چنین شرایطی استفاده از عینک ایمنی به عنوان تنها محافظی شناخته می شود که می تواند سریعا از چشم کاربر در برابر خطرات احتمالی محافظت مناسبی ارائه نماید.

6. رعایت قوانین و الزامات ایمنی آزمایشگاه

استفاده از عینک ایمنی در تمامی محیط های آزمایشگاهی مربوط به دانشگاه ها، پژوهشگاه ها، مراکز صنعتی و دارویی جزو الزامات مهم و قانونی است که می بایست توسط کلیه افراد اجرا گردد. چرا که استفاده از عینک نه تنها از افراد در برابر خطرات محیطی محافظت می نماید، بلکه نشان دهنده رفتار حرفه ای و مسئولیت پذیری افراد به حساب می آید.

7. محافظت در برابر اشعه ها و نور شدید

در آزمایش هایی که با لیزر، نور فرابنفش یا منابع نوری پر شدت سر و کار دارند، چشم انسان جزو مهم ترین بخش های اعضای بدون وی است که در معرض آسیب های جدی قرار می گیرد. چرا که در صورت برخورد این اشعه ها با چشم انسان ممکن است مشکلات شدید نظیر آسیب عدسی یا آب مروارید برای وی پیش آید. در چنین شرایطی استفاده از عینک های ایمنی خاص دارای محافظ لیزری یا فیلتر UV می تواند به عنوان اقدامی محافظتی و پیشگیرانه از چشم انسان محافظت نماید.

8. ایجاد فرهنگ ایمنی در محیط کار

در صورت استفاده منظم از عینک ایمنی در محیط آزمایشگاهی اغلب به مرور زمان این رفتار به یک فرهنگ و الزام در محیط کار تبدیل شده و کلیه افراد را به رعایت نکات و قوانین مربوط به استفاده از تجهیزات حفاظت فردی می نماید.

انتخاب عینک ایمنی استاندارد آزمایشگاه

در محیط های آزمایشگاهی که همواره با خطرات متعددی از پاشش مواد شیمیایی گرفته تا برخورد ذرات جامد و انتشار نور و گازهای مضر همراه هستند، استفاده از یک عینک ایمنی مناسب و استاندارد می توان یکی از موثرترین روش های جلوگیری از بروز حادثه و آسیب فیزیکی بشمار آید. اما بمنظور انتخاب صحیح این قبیل محصول حفاظتی ابتدا لازم است که با یک سری نکات ضروری آشنا شویم و پس از آن اقدام به خرید عینک ایمنی نماییم. در ادامه به چند نمونه از مهم ترین آن ها اشاره نموده ایم:

• برخورداری از استانداردهای ایمنی معتبر: اولین گام در انتخاب عینک ایمنی مناسب آزمایشگاه، استعلام استانداردهای محصول مورد نظر است که حاکی از تست های کیفی و قابلیت اطمینان آن می باشند. لذا در هنگام خرید یا سفارش می بایست حتما برچسب یا حک استاندارد روی لنز یا بدنه عینک را چک نموده و در صورت عدم وجود از خرید آن محصول امتناع نمایید.
• پوشش کامل اطراف چشم: یکی از مهم ترین ویژگی های یک عینک ایمنی مناسب آزمایشگاه است. چرا که عینک های ایمنی دارای محافظ و پوشش جانبی قادرند به طور کامل کلیه خطرات محیطی را فیلتر نموده و حفاظت کاملی را برای چشم کاربر ایجاد نمایند.
• مقاومت مکانیکی بالا در برابر نفوذ ذرات: مقاومت مکانیکی در واقع یکی از مهم ترین فاکتورهای پر اهمیت در هر عینک آزمایشگاهی است که نشان دهنده میزان مقاومت آن محصول در برابر ذرات ناشی از انفجارهای کوچک یا شکست ظروف است. همچنین در نظر داشته باشید که هنگام خرید عینک آزمایشگاهی حتما به متریال سازنده لنز آن توجه نموده و ترجیحا از عینک های جنس پلی کربنات استفاده نمایید که 10 برابر مقاوم تر از شیشه معمولی هستند.
• خاصیت ضد بخار برای وضوح دید: یکی از مشکلات شایع استفاده از عینک در محیط های آزمایشگاهی، بخار گرفتن لنزها است که اکثرا در محیط های مرطوب یا گرم یا در صورت استفاده همزمان از ماسک تنفسی پیش می آید. از آنجایی که این موضوع می تواند بشدت دید کاربر را دچار مشکل نماید، توصیه می کنیم حتما از محصولات دارای لنز ضد بخار استفاده نمایید.
• راحتی استفاده و قابلیت تنظیم: بمنظور جلوگیری از بروز ناراحتی یا فشار بر بینی و گوش ها در هنگام استفاده از عینک ایمنی حتما توجه داشته باشید که از محصولاتی با قابلیت تنظیم طول دسته عینک، دارای پدهای نرم و ارگونومیک در ناحیه بینی و دارای طراحی سبک و متعادل استفاده نمایید.

مراقبت و نگهداری از عینک ایمنی در آزمایشگاه

در ادامه 8 نکته کلیدی برای نگهداری از عینک ایمنی در آزمایشگاه را آورده ایم که تا حد زیادی طول عمر عینک شما را افزایش می دهد:

• از قرار دادن عینک روی سطح‌ های آلوده یا شیمیایی بپرهیزید

• از تماس دست آلوده به مواد شیمیایی با عینک جلوگیری نمایید

• در صورت مشاهده‌ی خراش، شکستگی یا آسیب، عینک را تعویض کنید

• به‌ طور منظم عینک را بررسی کرده و از سلامت بند و قاب آن مطمئن شوید

• عینک را در جعبه مخصوص یا قاب نگهداری کنید تا از ضربه و آلودگی محافظت شود

• از استفاده‌ ی دستمال زبر یا خشک برای پاک کردن لنزها خودداری کنید تا خش نیفتد

• پس از هر بار استفاده، عینک را با آب و مواد شوینده ملایم یا دستمال مخصوص تمیز کنید

• عینک را فقط برای کارهای آزمایشگاهی استفاده کنید و از کاربردهای غیرمرتبط خودداری نمایید

جمع بندی

استفاده از عینک ایمنی در آزمایشگاه برای محافظت از چشم در برابر پاشش مواد شیمیایی، پرتاب ذرات و شکست ظروف ضروری است، چرا که بخارات سمی و گازهای تحریک‌کننده م ی‌توانند آسیب‌های جدی به چشم وارد کنند. همچنین در مواجهه با لیزر و اشعه‌ های مضر، عینک مخصوص از آسیب‌های نوری جلوگیری می‌کند.بطور کلی می توان گفت بسیاری از حوادث آزمایشگاهی ناگهانی و غیرقابل پیش‌بینی‌ اند و تنها راه پیشگیری، حفاظت دائمی است. در نتیجه استفاده از عینک ایمنی یک الزام اساسی برای حفظ سلامت و ایمنی فردی است.