معرفی انواع کلاس کلاه ایمنی برق + استانداردهای آن
کلاس کلاه ایمنی برق
کلاه ایمنی عایق برق به عنوان یکی از پر استفاده ترین تجهیزات بکار رفته در صنعت برق و مخابرات، همواره به عنوان یکی از کلیدی ترین لوازم حفاظت فردی در کنار سایر تجهیزات ضد برق همچون کفش عایق برق و لباس عایق برق مورد استفاده قرار می گیرد. این وسیله حفاظت فردی ضروری همواره قادر است از برق گرفتگی در حین تماس با تجهیزات برقی جلوگیری بعمل آورده و خیال کاربر را از بابت آسیب های جدی و حتی مرگ آور آسوده نماید. چرا که جریان برق به عنوان یک عامل خطرناک و مرگ آور قادر است آسیب های جدی به بدن انسان وارد نموده و حتی در مواردی نیز موجب مرگ فرد گردد. به همین دلیل استفاده از کلاه ایمنی ضد برق استاندارد در هنگام کار با جریان برق فشار ضعیف و قوی در محیط های کاری مرتبط از همیت ویژه ای برخوردار است.
از انجایی که کلاه ایمنی کار با برق همواره در انواع مختلف با ویژگی های متفاوتی تولید و به بازار عرضه می گردد، سازمان استاندارد جهانی تجهیزات ایمنی فردی اقدام به کلاس بندی کلاه ایمنی برق نموده است. این کلاس بندی بر اساس ویژگی های حفاظتی و موارد مورد استفاده از کلاه ایمنی برق صورت می گیرد که ما در ادامه این مقاله از نیوسیف به آن می پردازیم.
آشنایی با استاندارد کلاه ایمنی برق
علاوه بر سایر انواع کلاس بندی کلاه ایمنی، در زمینه کلاه ایمنی عایق برق همواره استانداردهای بین المللی متعددی وجود دارد که حاکی از وضعیت بررسی و تضمین ایمنی این قبیل محصولات هستند و در ادامه به چند نمونه از مهم ترین آن ها پرداخته ایم:

همچنین دیدن نمایید: دستورالعمل کلاه ایمنی استاندارد
1. استاندارد ANSI/ISEA Z89.1
این استاندارد که توسط انجمن استاندارد های آمریکا یا همان ANSI و همچنین انجمن ایمنی تجهیزات فردی آمریکا یا ISEA برای کلاه های ایمنی طراحی و تببین شده است، شامل تست هایی برای مقاومت کلاه در برابر ضربات مکانیکی و الکتریکی است و همچنین راحتی کلاه برای استفاده طولانی مدت است و کلاه ها را بر اساس مقاومت الکتریکی و ویژگی های مکانیکی طبقه بندی می نماید.
2. استاندارد IEC 61468
این استاندارد از سوی کمیته بین المللی الکتروتکنیک یا همان IEC تنظیم و تبیین شده است و شامل آزمون های مختلف برای بررسی عملکرد کلاه در شرایط کاری واقعی است و از همین رو نیز کلاه های ایمنی را از لحاظ مقاومت در برابر ولتاژهای بالا و متنوع مورد سنجش قرار می دهد. توجه به این استاندارد بویزه برای افرادی که در محیط های صنعتی الکتریکی فعالیت می نمایند الزامی است.
3. استاندارد ASTM F467
این استاندارد که توسط انجمن آزمایش و مواد آمریکا (ASTM) تنظیم شده است، به طور خاص به مقاومت کلاه های عایق برق در برابر خطرات ناشی از برق و همچنین ضربات فیزیکی می پردازد و در واقع بیانگر مشخصات عملکردی محصول است.
4. استاندارد CSA Z94.1
این استاندارد توسط انجمن استاندارد کانادا یا همان CSA تنظیم شده است و بیانگر الزامات ایمنی کلاه کار شامل نحوه طراحی و آزمایش کلاه در برابر انواع مختلف خطرات فیزیکی و الکتریکی می باشد.
5. استاندارد EN 50365
یکی از پر اهمیت ترین استانداردهای تعریف شده برای کلاه ایمنی برق است که توسط سازمان استانداردهای اروپا (CENELEC) تدوین شده است و به طور خاص به قابلیت کلاه در شرایط برق فشار ضعیف مربوط می شود و همچنین الزاماتی را برای تست مقاومت در برابر ولتاژهای مختلف در نظر می گیرد.
6. استاندارد ISO 9001
استاندارد ISO 9001 در واقع به فرایند تولید کلاه ایمنی عایق برق اشاره دارد و می تواند به کاربر این اطمینان را دهد که فرایندهای تولید مطابق با استانداردهای بین المللی کیفیت و ایمنی صورت گرفته است.
در نظر داشته باشید که کلیه استانداردهای کلاه ایمنی عایق برق مذکور با هدف تامین ایمنی کارکنان در محیط های صنعتی و الکتریکی طراحی و تبیین شده اند و رعایت هر یک از آن ها در محصول مورد نظر برای خرید می تواند یک مزیت بزرگ و در واقع الزام محسوب گردد.
چرا باید به کلاس کلاه ایمنی برق توجه کنیم؟
کلاس کلاه ایمنی برق از اهمیت ویژهای برخوردار است زیرا نشان دهنده سطح حفاظتی است که کلاه در برابر خطرات الکتریکی ارائه میدهد. در محیطهای کاری که افراد در معرض برق فشار ضعیف یا قوی هستند، استفاده از کلاه ایمنی مناسب میتواند از شوک الکتریکی، سوختگی و سایر صدمات جدی جلوگیری کند. بطوریکه در بسیاری از صنایع، رعایت استانداردهای ایمنی اجباری است و استفاده از کلاه مناسب از بروز مشکلات حقوقی و جریمههای احتمالی جلوگیری میکند.
انواع کلاس کلاه ایمنی برقکاران
کلاه های ایمنی عایق برق بر اساس استانداردهای بین المللی به دسته های مختلفی تقسیم می گردند که هر یک میزان خاصی از حفاظت در برابر ولتاژهای الکتریکی را ارائه می دهند. اما به طور معمول می توان انواع کلاس کلاه ایمنی برق را شامل کلاس های 00، 0، 1، 2 و 3 دسته بندی نمود که در ادامه به هر یک از آن ها پرداخته ایم:
1. کلاس 00 (حداکثر ولتاژ AC 500 ولت و DC 750 ولت)
این کلاس کلاه ایمنی در واقع کمترین میزان حفاظت در برابر برق را ارائه می دهد و معمولا برای محیط هایی که ولتاژ کاری پایین است همچون تاسیسات مسکونی یا تعمیرات تجهیزات کم ولتاژ مورد استفاده قرار می گیرد. جنس کلاه های ایمنی این کلاس از جنس لاستیک یا پلیمرهای مخصوص است که از انعطاف پذیری و سبکی خوبی برخوردار بوده و در عین حال در برابر آسیب های مکانیکی حساس هستند.
2. کلاس 0 (حداکثر ولتاژ AC 1000 ولت و DC 1500 ولت)
نوعی کلاس کلاه ایمنی مورد استفاده در محیط های صنعتی سبک، تعمیرات شبکه های کم ولتاژ و تاسیسات داخلی است که از ترکیبی از پلیمرهای عایق برق ساخته می شود و در برابر ضربه و خراشیدگی ضعیف می باشد.
3. کلاس 1 (حداکثر ولتاژ AC 7500 ولت و DC 11250 ولت)
نوعی کلاه عایق برق ساخته شده از پلی اتیلن با روکش مقاوم در برابر تخلیه الکتریکی است که برای محیط هایی با ولتاژ متوسط مورد استفاده قرار می گیرد و از همین رو نیز برای تعمیرات و نگهداری سیستم های توزیع برق شهری، کارگاه های صنعتی و تاسیسات برق رسانی مناسب است.
4. کلاس 2 (حداکثر ولتاژ AC 17000 ولت و DC 25500 ولت)
این کلاس کلاه ایمنی عایق برق از مقاومت بسیار بالایی در برابر تنش های الکتریکی و مکانیکی برخوردار بوده و به دلیل استفاده از پلیمرهای مقاوم تر در برابر ضربه، گرما و الکتریسیته در محیط های با ولتاژ بالا مثل صنایع تولید برق، تاسیسات فشار قوی، کار با تابلوهای توزیع برق اصلی مورد استفاده قرار می گرد.
5. کلاس 3 (حداکثر ولتاژ AC 26500 ولت و DC 39750 ولت)
یکی از بالاترین سطوح ایمنی برای کارکنان را ارئه می دهد و به دلیل برخورداری از ترکیبات پیشرفته پلی اتیلن با عایق های چند لایه در ساختار آن کاملا در برابر شوک های الکتریکی سنگین مقاوم است. خطوط انتقال برق، نیروگاه های تولید برق، کارگاه های تعمیراتی در ولتاژهای بالاتر از توزیع معمولی جزو مهم ترین موارد مصرف این کلاس هستند. لذا استفاده از این کلاس کلاه ایمنی در کنار سایر تجهیزات حفاظتی برق همچون دستکس عایق برق می تواند حافظ جان افراد در برابر برق فشار قوی باشد.
سخن پایانی
همواره در نظر داشته باشید که انتخاب کلاس مناسب کلاه عایق برق می بایست با توجه به سطح ولتاژی که فرد با آن در ارتباط است و همچنین در نظر گرفتن استانداردهای بین المملی تعریف شده برای محصولات این حوزه صورت گیرد. بعنوان مثال کارگران برق در تماس با ولتاژ های بالا همواره می بایست از کلاه های کلاس 2 و 3 و همچنین برای تاسیسات کم ولتاژ نیز از کلاس 00 و 0 استفاده نمایند. لذا توصیه می کنیم جهت اطمینان از انتخاب کلاه عایق برق مناسب حتما با کارشناسان مجرب این حوزه مشورت نمایید.